De wekelijkse rubriek Finishpraat speelt in op actualiteit, combineert verleden met heden en haalt oude herinneringen op; kortom een verhaal voor de echte motorsportfan. Deze editie gaat over de terugkeer van de Braziliaanse Grand Prix in Goiânia, een evenement dat in de jaren 80 werd georganiseerd door de Nederlander Lee van Dam.
De eerste weken na het MotoGP-seizoen moet ik altijd even bijkomen. Dan kijk ik niet meteen uit naar het nieuwe seizoen, helemaal nu er zoveel Grand Prix races in een jaar zijn. Maar ondertussen begint het toch weer langzaam te kriebelen. Hoe is dat bij jullie? Ik merk dat ik vaker naar de kalender kijk en in mijn hoofd bezig ben met wat het seizoen 2026 gaat brengen. Het is altijd leuk als er een nieuw circuit op de kalender staat. Afgelopen jaar was dat Balaton Park in Hongarije, en komend jaar is dat de Grand Prix van Brazilië op het Autódromo Internacional de Goiânia – Ayrton Senna. Toch is het circuit niet helemaal nieuw op de Grand Prix-kalender, want er werd in het verleden al drie keer eerder geracet: in 1987, 1988 en 1989. Het waren bovendien de allereerste Braziliaanse GP’s van het wegracewereldkampioenschap.
En deze evenementen hadden een bijzonder Nederlands tintje. Lee van Dam werd door hoofdsponsor Lucky Strike aangesteld als organisator en promotor van deze Grand Prix. Tegenwoordig kennen we Lee van Dam als eigenaar van LDP International, dat jaarlijks de Jack’s Casino Racing Day en de TABAC Classic GP organiseert op het TT Circuit Assen. Maar hij is ook de man die het zand naar Assen bracht voor de WK Motocross en Motorcross of Nations — en dat in 2027 opnieuw zal doen met de Motocross of Nations. Toch kwam de Braziliaanse Grand Prix in de jaren 80 al niet zomaar bij Lee van Dam terecht. Hij was toen al een bekende naam in de paddock, onder meer als manager van Egbert Streuer, die kort daarvoor drie keer wereldkampioen zijspannen was geworden. Dankzij uitstekende contacten bij British American Tobacco wist Van Dam bovendien veel sponsorgelden uit de tabaksindustrie aan te trekken — voor de TT Assen, maar ook voor rijders, teams en andere evenementorganisatoren, zoals het WK IJsspeedway. Simpelweg een slimme en creatieve zakenman, die dingen nét even anders deed en daar succes mee had.
Maar het organiseren van de allereerste Braziliaanse wegrace-Grand Prix was zelfs voor Van Dam een flinke uitdaging. Ik heb hem afgelopen jaar uitgebreid mogen interviewen en zijn verhalen over wat hij daar de eerste keer in Brazilië meemaakte, zijn bijzonder. Hij zou er zo een boek over kunnen schrijven. Er waren veel veiligheidskwesties die opgelost moesten worden, er was sprake van corruptie en de mentaliteit is daar compleet anders dan wij gewend zijn. De mooiste anekdote vond ik die over het eerste jaar, toen er nog geen vliegtuigen met motoren en materiaal mochten landen in Goiânia. Alles moest toen per truck vervoerd worden vanaf Rio — een rit van zo’n anderhalve dag. Maar de trucks kwamen maar niet aan in Goiânia. Van Dam stuurde een auto van het circuit naar Rio, en andersom, om te kijken waar de vracht was gebleven. Het bleek dat de chauffeurs waren gestopt op een zijweg om naar een bordeel te gaan. Ondertussen hadden kinderen de containers geopend en waren ze aan het spelen met de helmen van Wayne Gardner en Randy Mamola. Een grote chaos. Gelukkig mocht er een jaar later wél geland worden op het militaire vliegveld bij Goiânia.
Enkel de 500cc en 250cc kwamen in Goiânia aan de start — het was in die tijd gebruikelijk dat bij overzeese races niet alle klassen meededen. In 2026 staat de Grand Prix van Brazilië als tweede op de kalender. In de jaren 80 stond hij vaak als voorlaatste of laatste gepland, wat er elk jaar weer toe leidde dat iemand er wereldkampioen werd. In 1987 pakte Wayne Gardner zijn enige wereldtitel in de koningsklasse in Goiânia, en dat deed hij met een overwinning. Een jaar later pakte Sito Pons zijn eerste 250cc-wereldtitel. Toen hij daar in 1989 opnieuw reed, had hij zijn tweede kwartlitertitel al op zak. Tijdens die laatste editie won Kevin Schwantz weliswaar de 500cc-race, maar werd Eddie Lawson door zijn tweede plek voor de vierde keer wereldkampioen. Drie keer organiseerde Van Dam de Grand Prix van Brazilië in Goiânia. Toen het circuit om veiligheidsredenen moest worden aangepast, lukte het niet meer om de Grand Prix rond te krijgen en stopte het. In 2026 komt er dus een vervolg.
In 1992 keerde de Grand Prix van Brazilië nog eenmalig terug, toen op het circuit van Interlagos. Overigens zonder organisatie of bemoeienis van Lee van Dam. Het werd geen succes: weinig toeschouwers, veel diefstal en allerlei andere problemen. Dit zijn de enige vier officiële Braziliaanse wegrace-GP’s die er verreden zijn. Nu hoor ik de kenners al denken: “Maar er is toch ook jarenlang in Rio gereden?” Dat klopt! Tussen 1995 en 2004 (behalve in 1999) werd er gereden op het Autódromo Internacional Nelson Piquet, ook wel bekend als Jacarepaguá. Echter werd deze race niet georganiseerd onder de naam ‘Grand Prix van Brazilië’, maar als de ‘Grand Prix van Rio’. Lee van Dam tekende ook toen weer voor de organisatie, waardoor hij uitgroeide tot een zeer bekende sportorganisator in Brazilië. De bekendste anekdote uit die tijd is dat hij Nederlandse baancommissarissen liet invliegen, om de toch wat lakse en onervaren Braziliaanse officials te hulp te schieten.
Tot volgende week,
Asse Klein
Volg het laatste Racesport.nl nieuws ook via social media:
Facebook | Instagram | X | Threads | YouTube
Vrijwillige bijdrage
Bent u een trouwe bezoeker van deze website, bent u tevreden met het door ons gebrachte gratis te lezen motorsportnieuws en wilt u het werk van het Racesport.nl redactieteam mede ondersteunen?
Dat kan d.m.v. een vrijwillige bijdrage via de betaallink vrijwillige bijdrage Racesport.nl of door een bijdrage over te maken naar het volgende bankrekening nummer:
NL31 BUNQ 2035 9539 44 t.n.v. ES Event & Sports Promoter, onder vermelding van ‘vrijwillige bijdrage Racesport.nl’